Ngành thủy sản bứt phá từ những khó khăn vasep.vn - 07/04/2010 4:20:00 CH




Nguyên liệu chế biến hiện vẫn đang là bài toán khó đối với các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam. Thiếu nguyên liệu khiến các doanh nghiệp không thể chủ động trong hoạt động sản xuất của mình. Trong khi đó, việc nhập khẩu nguyên liệu thuỷ sản cho chế biến đang vấp phải rất nhiều thủ tục “rườm rà”, phải qua nhiều “cửa ải”, khiến doanh nghiệp mất thêm thời gian và chi phí.

Theo thông tư 06/2010/TT-BNNPTNT ban hành ngày 02/2/2010, thuỷ sản và các sản phẩm thuỷ sản nhập khẩu vào Việt Nam phải thông qua “2 cửa” là Cục Quản lý Chất lượng Nông Lâm sản và Thuỷ sản (Nafiqad) và Cục Thú ý thay vì chỉ qua “1 cửa” Nafiqad như trước đây.

Bên cạnh đó, một số thị trường nhập khẩu cũng đang đưa ra nhiều rào cản nghiêm ngặt về kiểm dịch, dư lượng kháng sinh…đối với mặt hàng thủy sản. Tuy vậy, với sự nỗ lực không ngừng của cộng đồng doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, xuất khẩu thủy sản 2 tháng đầu năm 2010 vẫn tăng 21,9% về lượng và 18% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo thống kê của Tổng Cục Hải quan Việt Nam 2 tháng đầu năm 2010, Việt Nam đã xuất khẩu thủy sản sang 120 thị trường và vùng lãnh thổ trên thế giới với khối lượng trên 162,2 nghìn tấn, tương đương với trên 540,7 triệu USD. Riêng tháng 2/2010, Việt Nam đã xuất khẩu được trên 65,7 nghìn tấn, đạt giá trị trên 228,2 triệu USD.

EU là thị trường nhập khẩu lớn nhất thủy sản của Việt Nam, chiếm 23,7% kim ngạch xuất khẩu của cả nước; tiếp đến là Mỹ với 17,4% và Nhật Bản: 16,6%.

Sau gần 2 tháng Quy chế chứng nhận hải sản khai thác xuất khẩu vào thị trường EU của Bộ NN&PTNT có hiệu lực, nhiều vấn đề bất cập đã nảy sinh trong quá trình xác nhận Giấy Chứng nhận khai thác (CC) cho lô hàng xuất khẩu của các doanh nghiệp. Do vậy, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang EU trong tháng 2/2010 chỉ đạt trên 55,8 triệu USD, giảm 8,7% so với tháng 2/2009. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này 2 tháng đầu năm 2010 vẫn tăng 4,5% do xuất khẩu trong tháng 1/2010 tăng mạnh (23,1% về lượng và 17% về giá trị). 2 tháng đầu năm 2010, EU đã nhập 44,4 nghìn tấn thủy sản từ Việt Nam, đạt giá trị 128,3 triệu USD.

Mỹ, nền kinh tế lớn nhất thế giới đang dần phục hồi đã và đang tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Đơn đặt hàng cũng như giá nhập khẩu từ thị trường này đang bắt đầu tăng trở lại. 2 tháng đầu năm 2010, Mỹ đã nhập 16,5 nghìn tấn thủy sản của Việt Nam, trị giá gần 94 triệu USD, tăng 38,3% về lượng và 35,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2009. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn tỏ ra lo ngại về mức tăng trưởng của thị trường này trong thời gian tới khi Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đang trong quá trình triển khai Dự luật nông nghiệp 2008 (Farmbill). Trong đó, có điều khoản nhằm hạn chế việc nhập khẩu cá tra của Việt Nam dựa trên việc mở rộng định nghĩa catfish và đưa cá tra Việt Nam vào danh sách quản lý của USDA thay vì Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (US FDA) như hiện nay. Ngoài ra, thuế chống bán phá giá mà Mỹ đang áp cho một số công ty tôm và cá tra,basa của Việt Nam vẫn ở mức cao.

Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản 2 tháng đầu năm 2010 tăng 11,6% so với cùng kỳ năm 2009 nhờ những ưu đãi về thuế thông qua Hiệp định Đối tác Kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VIEPA). Trong tương lai, Nhật Bản có thể sẽ vượt qua EU và trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam.

Ngoài EU và Mỹ, xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc và Mêhicô cũng tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Cụ thể, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 23% về lượng và 28,1% về giá trị, sang Mêhicô tăng 67,5% về lượng và 54,4% về giá trị. Ngược lại, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang các nước ASEAN, Ôxtrâylia và Ucraina lại lần lượt giảm 9,2%, 3,7% và 13,4%.

2 tháng đầu năm 2010, cá tra đã vượt qua tôm trở thành mặt hàng xuất khẩu “số 1” của Việt Nam với khối lượng đạt 76 nghìn tấn, trị giá trên 184 triệu USD. Tiếp đến là tôm với 171 triệu USD; Cá các loại (trừ cá tra & cá ngừ): 56,7 triệu USD; Cá ngừ: 53,7 triệu USD