[table] Thị trường tiền tệ biến động - Sóng gió với ngân hàng
|





[table]


|
(13/05/2008 08:10)
|


[/table]
|




|







Báo
cáo tình hình hoạt động kinh doanh của ngành ngân hàng Việt Nam trong
quý 1/2008 khiến các nhà quản lý và giới chuyên môn lo ngại. Vẫn biết
thị trường tài chính của ta còn rộng và nhiều tiềm năng để khai thác
nhưng chỉ sau cơn biến động trên thị trường tiền tệ, tình hình kinh
doanh của các ngân hàng, nhất là những đơn vị có quy mô vốn vừa và nhỏ
đã sụt giảm rõ rệt. Nếu tình hình này tiếp tục kéo dài, điều gì sẽ đến
với những ngân hàng nhỏ?





Lợi nhuận sụt giảm
Mùa
báo cáo tài chính đã đến, một số ngân hàng cổ phần đã công bố lợi nhuận
trước thuế trong quý 1/2008. Ngân hàng Thương mại cổ phần (NHTMCP) Á
Châu (ACB) đạt 501 tỷ đồng, NHTMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) đạt
435 tỷ đồng, NHTMCP Xuất nhập khẩu (Eximbank) đạt 264,6 tỷ đồng, NHTMCP
Kỹ thương (Techcombank) đạt 220 tỷ đồng, NHTMCP Đông Á đạt 200 tỷ đồng…
Có thể thấy so với cùng kỳ năm trước, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của
các “đại gia” đã có dấu hiệu sụt giảm.
Đối
với những ngân hàng cổ phần vừa và nhỏ thì cơn biến động trên thị
trường tiền tệ thực sự đang gây ra những khó khăn cho hoạt động kinh
doanh. “Sóng gió” còn mạnh hơn đối với các ngân hàng vừa mới chuyển đổi
quy mô hoạt động từ nông thôn lên thành thị vào nửa cuối năm 2007 đến
đầu năm 2008. NHTMCP Miền Tây (Western Bank) cho biết, tính đến ngày
16/4/2008, lợi nhuận trước thuế đạt 30 tỷ đồng trên mức vốn điều lệ cũ
là 200 tỷ đồng. Ngân hàng này vừa điều chỉnh vốn điều lệ từ 200 tỷ đồng
lên 1.000 tỷ đồng trong tháng 3/2008 và dự kiến tăng lên gấp đôi vào
cuối năm 2008.
Nhiều
ngân hàng khác như NHTMCP Phương Nam, Nam Việt, Bắc Á, Nam Á, Đại Á,
Phương Đông… cũng không tránh khỏi những chấn động trên thị trường tiền
tệ trong quý 1/2008.
Thực
tế, chỉ trong 3 tháng đầu năm, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đưa ra hàng
loạt các biện pháp thắt chặt tiền tệ, rút bớt tiền trong lưu thông nhằm
kiềm chế lạm phát. Những biện pháp như tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc lên
11% đối với tất cả các kỳ hạn tiền gửi, phát hành 20.300 tỷ đồng kỳ
phiếu, bắt buộc và chuẩn bị rút về hơn 30.000 tỷ đồng đang nằm tại khối
ngân hàng quốc doanh, khống chế mức trần tăng trưởng tín dụng dưới 30%
thực sự đã tác động tiêu cực đến hoạt động của ngành ngân hàng trong
quý 1/2008.
Để
đáp ứng yêu cầu của NHNN, các ngân hàng phải khống chế cho vay (đầu
ra), đồng thời tăng lãi suất huy động nhằm tăng nguồn vốn mới đảm bảo
được tính thanh khoản. Hạn chế cho vay đồng nghĩa với việc doanh thu bị
thu hẹp, vì thực tế lợi nhuận của các ngân hàng Việt Nam chủ yếu đến từ
nghiệp vụ cho vay, doanh thu từ dịch vụ khác chỉ chiếm khoảng 10-25%
trong tổng nguồn thu. Do đó, khi thị trường tiền tệ có biến động, hoạt
động của nhiều ngân hàng trở nên khó khăn, tác động tiêu cực đến lợi
nhuận.
Trong
khi đó, cung tiền đồng ngày một hạn chế, lãi suất được áp dụng đồng đều
giữa các ngân hàng khiến những đơn vị có quy mô vừa và nhỏ gặp khó khăn
trong huy động vốn đầu vào và cho vay. Lãi suất huy động luôn được các
ngân hàng nhỏ áp dụng ở mức cao nhất để hút khách. Chi phí đầu vào vẫn
chưa cắt giảm, trong khi khách hàng vay vốn ngày càng ít hơn do lãi
suất cho vay quá cao. Thị phần cho vay của các ngân hàng này đang dần
bị thu hẹp khi cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Điều gì xảy ra với các ngân hàng nhỏ?
Theo
báo cáo của NHNN thì trong 2 năm qua, NHNN đã chấp thuận về nguyên tắc
cho phép thành lập gần 10 ngân hàng cổ phần, với vốn điều lệ từ 1.000 -
5.000 tỷ đồng. Đặc biệt, mới đây, 2 ngân hàng con 100% vốn nước ngoài
là HSBC và Standard Chartered Bank cũng đã được cấp phép hoạt động tại
Việt Nam. Theo dự báo, thị trường tài chính Việt Nam sẽ còn rộng cửa
đón thêm nhiều ngân hàng mới, trong đó có nhiều ngân hàng ngoại theo lộ
trình gia nhập WTO.
Cạnh
tranh khốc liệt, những biến động trên thị trường tiền tệ, hơn nữa ngành
ngân hàng là lĩnh vực trọng yếu trong “cuộc chiến” chống lạm phát của
Chính phủ, đó là những khó khăn mà ngành ngân hàng đang phải đối mặt
trong năm 2008.
Nhận
định về hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng hiện nay, ông Trần Du
Lịch, Viện trưởng Viện Kinh tế TP.HCM cho rằng, nguyên nhân chính khiến
kết quả kinh doanh sụt giảm là sự yếu kém trong điều hành, quản trị
cũng như phát triển chiến lược của các ngân hàng. Quý 1/2008 đã cho
thấy sự yếu kém trong quản trị rủi ro của nhiều ngân hàng. Đây là lúc
để họ tự xem lại mình.
Ông
Đào Hồng Châu, Phó Tổng giám đốc Eximbank dự báo, nếu khó khăn trên thị
trường tiền tệ kéo dài, sẽ khó loại trừ khả năng sáp nhập giữa các ngân
hàng trong 1-2 năm tới.
Từ
trước đến nay, ngành ngân hàng luôn được coi là ngành nhạy cảm và có sự
kiểm soát chặt chẽ từ NHNN, nên có ý kiến cho rằng sẽ khó xảy ra trường
hợp một ngân hàng bị sáp nhập hoặc mua lại. Tuy nhiên, ông Hồ Hữu Hạnh
- Giám đốc NHNN Chi nhánh TP.HCM cho biết, chủ trương của Nhà nước là
vẫn tiếp tục cho phép nhiều ngân hàng tham gia thị trường, nhưng tồn
tại được hay không là tuỳ thuộc vào năng lực quản trị của từng ngân
hàng. Ngân hàng nào không cải tiến, hoạt động kém hiệu quả sẽ tự đào
thải hoặc bị sáp nhập và mua lại./.
Khải Minh
[/table]