VỚI KẾT QUẢ BCTC TRUNG THỰC NHƯ HIỆN NAY, CON BẠC NÀO BÁN VỢ ĐỢ CON THÌ CHỈ CÒN NƯỚC NHẢY L...Ầ...U


Báo động về chất lượng báo cáo tài chính



Tính đến ngày 20/4, trong số 357 doanh nghiệp niêm yết
trên cả hai sàn, có ít nhất 194 công ty có sự chênh lệch kết quả kinh
doanh trước và sau kiểm toán, trong đó không ít DN có chênh lệch kết
quả kinh doanh rất lớn (trên 10%).



Đây là con số thống kê do ****.vn thực hiện, cho thấy
tình trạng báo động về chất lượng báo cáo tài chính chưa kiểm toán.
Việc chênh lệch một vài trăm triệu đồng, thậm chí là vài tỷ đồng… giữa
doanh thu, lợi nhuận trước và sau kiểm toán là bình thường, vì có thể
có những sai sót nhỏ trong cách tính toán, phân loại một số khoản thu,
chi của doanh nghiệp và công ty kiểm toán. Nhưng thật khó hiểu với
những khoản chênh lệch rất lớn, thậm chí thay đổi hoàn toàn cán cân lỗ
- lãi tại một số nơi.



Ấn tượng nhất vừa qua là chênh lệch kết quả kinh
doanh trước và sau kiểm toán của 2 doanh nghiệp thuộc họ nhà Kinh Đô là
KDC và NKD. Với chênh lệch 202,978 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trước và
sau kiểm toán, từ lãi 142,376 tỷ đồng về lỗ 60,602 tỷ đồng, KDC đang là
doanh nghiệp xếp số một về khoảng cách chênh lệch lợi nhuận. Một người
anh em của KDC là NKD cũng có mức chênh lệch lợi nhuận sau thuế trước
và sau kiểm toán hơn 38 tỷ đồng, từ mức lãi hơn 39 tỷ đồng còn chưa đầy
1 tỷ đồng. Một doanh nghiệp rất lớn và uy tín như Sacombank cũng để mức
chênh lệch lợi nhuận trước thuế trước và sau kiểm toán lên tới 133 tỷ
đồng.



Hai doanh nghiệp ngành xây dựng là Công ty Phát triển
đô thị Từ Liêm (NTL) và Công ty Đầu tư Phát triển đô thị và khu công
nghiệp Sông Đà (SJS) cũng có chênh lệch kết quả kinh doanh trước và sau
khá lớn. Với NTL, doanh thu trước và sau kiểm toán giảm 64,195 tỷ đồng,
từ mức 435,502 tỷ đồng về 371,307 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế thu nhập
DN cũng giảm từ 98,729 tỷ đồng về 61,812 tỷ đồng. Trường hợp của SJS,
lợi nhuận năm 2008 của Công ty trong báo cáo tài chính giảm từ 175,122
tỷ đồng trước kiểm toán về 118,884 tỷ đồng sau kiểm toán.



Trong các doanh nghiệp có chênh lệch kết quả kinh
doanh trước và sau kiểm toán lớn, một số công ty không chỉ chênh lệch
về số tuyệt đối lớn mà còn nắm giữ tỷ lệ chênh lệch ở mức choáng váng.
Trường hợp của Công ty Nam Vang (NVC), có chênh lệch lợi nhuận trước và
sau kiểm toán lên đến… 8.500%, từ lãi 0,529 tỷ đồng về lỗ 44,423 tỷ
đồng. Hay trường hợp của Công ty Thủy sản Minh Phú (MPC), chênh lệch
lợi nhuận trước và sau kiểm toán là 1.043,94%, từ lãi 4,036 tỷ đồng về
lỗ 38,097 tỷ đồng.



Theo thống kê của ****.vn, có tới 47 doanh nghiệp có chênh lệch kết quả kinh doanh trước và sau kiểm toán lên tới trên 50%.
Nhiều công ty vốn đã lỗ, sau kiểm toán còn bị lỗ nặng hơn rất nhiều,
như FPC từ lỗ 44,4 tỷ đồng về lỗ 83,2 tỷ đồng; TPC từ lỗ 51 tỷ đồng về
lỗ 61,6 tỷ đồng.



Lần giở toàn bộ giải trình của những doanh nghiệp
niêm yết đã có công văn được HOSE và HASTC công bố về chênh lệch kết
quả kinh doanh trước và sau kiểm toán, nguyên nhân được ghi nhận khá đa
dạng. Như trường hợp của Sacombank, ngân hàng này giải thích, khoản
chênh lệch 133 tỷ đồng chủ yếu do cách tính trích lập khác nhau giữa
ngân hàng và công ty kiểm toán đối với các loại cổ phiếu chưa niêm yết.
Với trường hợp của KDC và NKD, nguyên nhân lại do trong báo cáo tài
chính chưa kiểm toán, doanh nghiệp chưa thực hiện trích lập dự phòng
giảm giá đầu tư tài chính dài hạn.



Với trường hợp của NTL, nguyên nhân được công ty này
giải trình là do chênh lệch doanh thu, chi phí, lợi nhuận của các khoản
mục khác nhau, đặc biệt liên quan đến dự án Trạm Trôi. Tuy nhiên, bản
chất tạo nên sự khác biệt là như thế nào thì chưa được giải thích. Một
số trường hợp khác, việc chênh lệch lợi nhuận trước và sau kiểm toán do
một số nguyên nhân như: cách tính các khoản phải thu/chi nội bộ, hạch
toán chênh lệch tỷ giá.



Hai lý do phổ biến dẫn đến chênh lệch lợi nhuận trước
và sau kiểm toán là cách ghi nhận doanh thu/chi phí đối với các doanh
nghiệp ngành bất động sản và cách trích lập dự phòng đầu tư tài chính,
đặc biệt là với các khoản đầu tư dài hạn cho những công ty có đầu tư
tài chính.



Thời hạn để một doanh nghiệp niêm yết công bố báo cáo
tài chính quý IV là 25 ngày kể từ ngày kết thúc quý và thời hạn để công
bố báo cáo năm đã kiểm toán là 100 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài
chính. Như vậy, trong khoảng thời gian 75 ngày giữa 2 kỳ báo cáo, không
ít nhà đầu tư ra quyết định sai lầm theo những thông tin mà doanh
nghiệp công bố.



Bên cạnh những doanh nghiệp có giải trình về chênh
lệch tài chính trước và sau kiểm toán thì vẫn còn nhiều công ty chưa có
động tĩnh gì. Hiện cả hai sàn mới có khoảng 37 doanh nghiệp có giải
trình, trong đó nhiều giải trình chỉ viết rằng, lợi nhuận tăng/giảm ở
chỗ này, chỗ kia mà không giải thích tại sao, theo cách tính nào đã làm
nên chênh lệch. Nhiều nhà đầu tư đã thắc mắc, có hay không sự cố tình
hạch toán thiếu chính xác tại những công ty có chênh lệch lợi nhuận
trước và sau kiểm toán quá lớn. [:hucdau][:hucdau][:hucdau]