GHA đủ các tiêu chuẩn dưới đây không nhỉ? [H]


Chọn chứng khoán thời khủng hoảng




[h1]TTCK Việt Nam đang chịu nhiều ảnh hưởng từ nhiều
phía, nhưng NĐT vẫn có thể chọn cho mình một số mã cổ phiếu tốt trên
thị trường hiện nay.[/h1]



Từ
nhận định đầy cẩn trọng trước diễn biến phức tạp của thị trường tài
chính toàn cầu, mà nguyên nhân chính vẫn còn phải mổ xẻ nhiều như thừa
nhận của các giáo sư kinh tế Mỹ, TS. Nguyễn Đức Thành (Đại học quốc gia
Hà Nội) phân tích các yếu tố cơ sở để nhà đầu tư có quyết định đầu tư
thích hợp.


Thị trường Việt Nam đã liên thông với thế giới


Kể từ khi đi vào
hoạt động tới nay, có lẽ đây là thời điểm thị trường chứng khoán Việt
Nam đang chịu nhiều ảnh hưởng từ nhiều phía, theo nhiều làn sóng và
dưới nhiều lớp sự kiện nhất: những vấn đề kinh tế vĩ mô trong nước,
nhiều chính sách điều tiết mới và khó dự đoán, ảnh hưởng của hội nhập
quốc tế ngấm ngọt và sâu, thời tiết tài chính toàn cầu phức tạp, viễn
cảnh kinh tế thế giới mù mịt, v.v.
Sau một thời gian
khá dài tăng giảm như thể ở giữa đảo hoang bởi sự khuynh đảo của các
lực lượng chủ yếu trong nước, những ngày gần đây chỉ số VN index đã
biến động theo rất sát các chỉ số cơ bản của thị trường tài chính Mỹ
như Dow Jones, S&P... vì những mối lo ngại toàn cầu đã trở nên sát
sườn.
Trong vài ngày
qua, tình hình dường như vừa khó khăn hơn lại vừa dễ dàng hơn. Khó hơn
vì thị trường chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố rộng lớn hơn; nhưng cũng
dễ hơn, đặc biệt trong biến động hàng ngày, vì quy luật tâm lý những
ngày này gần như có thể hiểu được, khi toàn thị trường bám sát theo sự
thăng giáng của thị trường Mỹ, nơi giao dịch diễn đi trước nửa ngày.
Trong bối cảnh phức
tạp như vậy, chỉ số VN Index luôn phập phồng dưới mức 500 điểm là điều
khá dễ hiểu. Với nhiều doanh nghiệp có giá thị trường thấp hơn giá sổ
sách, hay chỉ số P/E chỉ ở mức 5, nhiều người tự hỏi đây có phải là
thời cơ để mua vào hay không, trong khi nhiều người dùng dằng muốn rút
khỏi thị trường để đỡ đau tim.


Theo quan điểm cá
nhân, tôi cho rằng đây là một thời điểm rất khó khăn và nhiều bất trắc.
Rất ít nhà kinh tế có thể nói chắc thế giới đang đứng trước một cuộc
khủng hoảng lớn ra sao.
Nếu kịch bản của
một cuộc suy thoái trầm trọng kiểu 1929-33 lặp lại, thì toàn thế giới
sẽ mất khá nhiều năm để phục hồi. Nhớ lại rằng, khi những dấu hiệu đổ
vỡ đầu tiên bùng phát vào năm 1929, ông vua dầu mỏ và là nhà tài phiệt
lão luyện bậc thầy Rockefeller, vẫn chỉ coi đó là một cuộc suy thoái
thường như những gì ông đã chứng kiến trong 90 năm cuộc đời đầy bươn
chải.
Thế nhưng cuộc
khủng hoảng cứ ngày càng sâu và cuốn trôi đi nhiều núi tài sản. Nếu
kịch bản này lặp lại sau một thế kỷ, thì phương thuốc cứu chữa cho một
thị trường nhỏ như của Việt Nam quả là khó tìm.
Nhưng đối với những
người lạc quan hơn, có một niềm hy vọng rằng thế giới sẽ vượt qua cuộc
khủng hoảng này, vẫn có thể chọn cho mình một số mã cổ phiếu tốt trên
thị trường hiện nay.


Những tiêu chí cần thiết để chọn cổ phiếu


Để lựa chọn, có lẽ
cần phân loại các cổ phiếu theo ngành, và tiếp đó là các đặc tính tài
chính và tình hình kinh doanh của từng công ty. Theo tôi, có một số
tiêu chí đáng lưu ý để chọn lọc:


Thứ nhất, tiêu chí
liên quan đến khủng hoảng tài chính. Theo tiêu chí này, có hai loại cổ
phiếu: loại lệ thuộc nhiều vào khủng hoảng tài chính, và loại chống cự
được với khủng hoảng tài chính.
Loại lệ thuộc
nhiều tất nhiên liên quan đến các doanh nghiệp trong lĩnh vực tài
chính, kinh doanh ngân hàng hay tiền tệ. Cũng cần phải công bằng với
các cổ phiếu này, là không nhất định cứ các doanh nghiệp trong lĩnh vực
tài chính là tệ hại khi có khủng hoảng tài chính.
Tuy nhiên, cái bi
kịch nằm ở chỗ, cổ phiếu bị từ bỏ khi người ta nghĩ là sẽ có nhiều
người từ bỏ nó. Hơn nữa, nếu có sự đổ vỡ một khâu trong toàn chuỗi quan
hệ của nền kinh tế, phản ứng dây chuyền sẽ lan thông qua các kênh tài
chính (các khoản nợ xấu dẫn dắt nhau).
Thứ hai, ở một
viễn cảnh xa hơn, Việt Nam đang hội nhập vào nền kinh tế quốc tế ngày
càng sâu. Đây có thể coi như một cuộc cách mạng trong im lặng. Nhiều
bản hùng ca bi tráng không được hát, nhưng nhiều doanh nghiệp từng một
thời rực rỡ sẽ ra đi.
Do đó, tiêu chí
thứ hai, theo tôi, liên quan đến các cổ phiếu có thể chống cự với toàn
cầu hoá hay không. Nhiều doanh nghiệp sản xuất hàng công nghiệp đã thực
sự cảm thấy bị cạnh tranh trên sân nhà và thị phần đang dần mất đi.
Trong giải trình
về sự suy giảm lợi nhuận của báo cáo quý 2, một doanh nghiệp trong
ngành sản xuất đồ điện dân dụng đã đưa vào một gạch đầu dòng thừa nhận
thị trường đang bị mất đi ngay trước mắt.
Kết quả là cổ
phiếu này đã chỉ dao động hay có khuynh hướng giảm. Rất may là quý 3
này doanh nghiệp đã khôi phục mức lợi nhuận nhảy vọt, khiến niềm tin
được vực dậy và giá có khuynh hướng được cải thiện. Một công ty khác
cùng ngành, trước những khó khăn trên sân nhà, đã quyết định vươn tới
những thị trường xa lạ để cải thiện tình hình.
Tuy nhiên, các thị
trường mới phù hợp với sản phẩm của công ty lại thường là những thị
trường đang phát triển, nơi hệ thống pháp luật và kinh doanh còn nhiều
điều cần hoàn thiện, đã gặp phải một loạt khó khăn trong khâu thanh
toán. Kết quả là cổ phiếu này đã không gượng lên được trong nhiều tuần
qua.
Thứ ba, sau khi đã
sử dụng hai tiêu chí trên để loại đi những cổ phiếu nhiều rủi ro, chúng
ta có thể quan tâm đến các cố phiếu có P/E thấp. Mức thấp đủ để an toàn
hiện nay có lẽ là khoảng 5-6. Với mức này, nếu doanh nghiệp vẫn duy trì
đuợc lợi nhuận như cũ, chỉ riêng khoản lợi từ cổ tức cũng có thể so
sánh được với lãi suất ngân hàng.
Chưa kể những lợi
ích nếu có sự tăng giá trong tương lai. Tuy nhiên, P/E thấp không phải
lúc nào cũng tốt, vì cần phải sáng suốt khi nhìn vào khuynh hướng lợi
nhuận.
Nếu khuynh hướng
lợi nhuận giảm (mà điều này có thể chỉ được người trong cuộc hoặc những
người sành sỏi biết được), thì P/E sẽ tự động giảm để cân đối với kết
quả của tương lai (vì P/E được công bố chỉ tính lợi nhuận hiện tại hoặc
quá khứ).
Thứ tư, trong môi
trường lạm phát và chính sách khắc khổ về tiền tệ được áp dụng (lãi
suất cao, tiền mặt khan hiếm, hoạt động kinh doanh bị thu hẹp), các
doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính lớn thường bị ảnh hưởng nhiều
hơn cả do giá vốn tăng.
Do đó, trong điều
kiện cuộc kháng chiến chống lạm phát còn có khuynh hướng trường kỳ, các
công ty có đòn bẩy thấp dường như là một lựa chọn an toàn. Trên thị
trường hiện nay, có khá nhiều công ty với mức đòn bẩy dưới 1,5, thậm
chí 1,2.
Một tiêu chí nhiều
người hay quan tâm, cùng với chỉ số P/E, là ROE (tỷ suất lợi nhuận trên
vốn chủ sở hữu, hay chính là phần vốn cổ phần). ROE cao rõ ràng là điều
đáng mong muốn đối với chủ sở hữu, hay là những người định mua cổ phiếu
đó.
Nhưng cần phải lưu
ý rằng nhiều doanh nghiệp sản sinh lợi nhuận trên cơ sở mở rộng tài sản
cho quá trình kinh doanh, do đó, ROA (tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài
sản) là một tiêu chí tốt để đo lường hiệu quả thực sự của việc kinh
doanh. Vì ROE bằng tích của ROA nhân với đòn bẩy, nên nhiều doanh
nghiệp thúc đẩy ROE bằng cách tăng cường đòn bẩy.
Như phân tích ở
trên, tăng đòn bẩy là một biện pháp kinh doanh sáng suốt trong thời kỳ
giá vốn thấp, chẳng hạn như trong thời kỳ mở rộng tiền tệ và kinh tế
phồn vinh. Nhưng trong lúc gạo châu củi quế, một đòn bẩy lớn lại trở
thành con dao rất sắc, tiềm chứa một rủi ro cao như đã phân tích trong
tiêu chí thứ tư.
Chính vì vậy, đây là
lúc các nhà đầu tư không chuyên có thể xem xét để đến gần hay tránh xa
thị trường. Nhưng với những ai muốn dấn thân trong cơn mưa gió, rất cần
có những tiêu chí để tránh sa vào những con mương đang nằm chìm trong
nước.


Theo TS. Nguyễn Đức Thành
SGTT

Link cafe F: http://*****.vn/2008100210352718CA31...hung-hoang.chn