[table]
Thử đi vẽ lại một quy trình làm
giá cổ phiếu









[img]/NetCenterData/ChungKhoan/2007/6/1954/hcm-20070612-1.jpg" align="left" border="1" height="230" hspace="10" vspace="5" width="232[/img]Chuyện phù phép trong hoạt động kế toán
của các công ty chưa cổ phần hóa, của các công ty đã cổ phần hóa nhằm thu lợi
nhuận cao một cách phi pháp có xảy ra hay không? Vấn đề nan giải trong nền kinh
tế của bất kể nước nào trên thế giới này.

Một công ty cổ phần
có vốn điều lệ 10 tỷ đồng, với mệnh giá cổ phiếu là 10.000 đồng thì lượng cổ
phiếu lưu hành là 1 triệu cổ phiếu. Giả sử vài cán bộ chủ chốt của công ty nắm
70% thì lượng cổ phiếu là 700.000. Điều gì sẽ thúc đẩy giá cổ phiếu của công ty
đó? Đối với thị trường, nếu như công ty đó công bố đạt lợi nhuận sau thuế là 9
tỷ/năm (90% vốn điều lệ) thì thị giá cổ phiếu đó sẽ dễ dàng đạt tăng nhanh chóng
chỉ trong ít phiên giao dịch. Làm thế nào để có lãi 9 tỷ đồng? Mỗi tháng trung
bình đạt lợi nhuận sau thuế gần 800 triệu đồng cũng không phải là dễ đối với hầu
hết các doanh nghiệp cỡ 10 tỷ hiện nay. Kế hoạch đầu tư lâu dài với tiểu
xảo:

Bỏ con săn sắt bắt con cá rô. Một ví dụ tương đương như xin việc cho
một học sinh mới tốt nghiệp đại học vào một cơ quan nhà nước có thu nhập cao,
mức lương hứa hẹn là 3 triệu đồng/tháng, thì cũng phải tốn kém không ít, mất cả
vài năm làm không lương. Nhưng nhiều gia đình vẫn chấp nhận vì tính về lâu dài
thì sẽ có lợi. Đấy là một hình thức đầu tư dài hạn vậy.

Trở lại vấn đề
của công ty cổ phần, việc đầu tư dài hạn kia cũng tương tự. Nếu thực tế công ty
chỉ đạt lợi nhuận 2 tỷ sau thuế thì chưa phải là nhiều, chưa thể kích cầu mua cổ
phiếu. Vậy, làm thế nào để đưa 7 tỷ vào lợi nhuận nữa? Việc đó là của kế toán,
thực hiện trong cả quá trình một năm trời. Vấn đề tiền ở đâu ra? Nguồn đó có thể
là nguồn đầu tư dài hạn từ chính những người nắm giữ số lượng cổ phiếu lớn kia.
Nếu thị giá đang ở khoảng 4 chấm (4x) thì khi nghe tin lợi nhuận 9 tỷ sau thuế,
giá cổ phiếu đó cứ thế mà phi như điên. Để cổ phiếu còn lên cao hơn nữa, có thể
dùng chiêu quyết định đánh gục các nhà đầu tư hăng máu như sau: Chia cổ tức bằng
cổ phiếu và phát hành nâng vốn điều lệ. Với tỷ lệ cổ tức 2:1 (50%) và phát hành
mua thêm 1:1 với mệnh giá, thị giá cổ phiếu dễ dàng được đẩy lên gấp nhiều lần
so với thị giá trước đó. Lúc đó sẽ chỉ thấy hình ảnh các nhà đầu tư đặt giá trần
để mua cổ phiếu của công ty này với khối lượng mỗi ngày có thể lên đến vài trăm
ngàn cổ phiếu, thậm chí cả triệu cổ phiếu. Nhưng, lượng cổ phiếu sẽ được bán ra
nhỏ giọt mà thôi (vài trăm, vài ngàn, chục ngàn, ...). Ai cũng nghĩ đó là một cổ
phiếu quý hiếm và không muốn bán ra. Chiến lược của ban lãnh đạo là lâu dài.
Nhưng vẫn phải bán ra dần dần để chi phí vào khoản đầu tư dài hạn (7 tỷ đã ứng
trước) kia và đồng thời phải bán ra do nhu cầu tài chính cá nhân của các thành
viên nữa chứ (tất nhiên không ai được phép bán ào ào mà thỉnh thoảng mỗi người
lại được bán một tỷ lệ nào đó trong số cổ phiếu mà mình nắm giữ).

Một khi
kế toán của công ty đó đã đặt vào chương trình làm giầu, số liệu được hợp thức
hóa từng tuần, từng tháng, từng quý và cuối cùng là một năm, có kiểm toán hàng
năm nhưng cũng không thể nào phát hiện được bởi sự chính xác của từng hóa đơn,
từng chứng từ. Chỉ có điều cái lãi đó chỉ là lãi theo dạng “mỡ nó rán nó" mà
thôi.

Trước đây, khi chưa cổ phần hóa, nhiều công ty thường lập hai sổ
kể toán, một để phục vụ làm việc với cơ quan thuế, một là sổ thực để trong nhà.
Sự phù phép lãi nhiều thành lãi ít, lãi ít thành không lãi để có thể bỏ túi được
nhiều hơn là việc làm không phải là hiếm thấy. Còn bây giờ, khi đã cổ phần hóa
thì họ lại phù phép ngược lại, lỗ thành lãi, lãi nhỏ thành lãi lớn. Không có khả
năng quản lý nguồn vốn lớn hơn nhưng cứ phải phát hành nâng vốn thêm. Mục đích
của những việc này chỉ là đẩy cổ phiếu của công ty họ lên cao hơn nhiều lần. Từ
đó, số lợi mang lại cho họ từ việc tăng giá chóng mặt của cổ phiếu của công ty
họ đem lại cho họ những món lợi khổng lồ.

Thiết nghĩ, đây là chuyện có
thể xảy ra trong nền kinh tế đang phát triển với tốc độ tăng trưởng cao như hiện
nay. Chuyện gian lận kế toán đã xảy ra với một công ty Nhật bản nổi tiếng mà
cách đây ít lâu báo chí đã đăng tải. Với các nước như Mỹ cũng như nhiều nước
trên thế giới, chắc cũng không thiếu những công ty như thế.

Qua câu
chuyện này, các bạn có thể hiểu thêm một góc tối trong TTCK mà thôi. Liệu trong
TTCK của ta có công ty nào đang làm chuyện này không? Ai trả lời được? Chỉ có
lương tâm của những người lãnh đạo các công ty mới cho chúng ta biết được sự
thực này.

http://www.netcenter.com.vn/if/I_Detail.aspx?I=25&C=2&P=1954



(


[/table]