[h1]Kinh tế 6 tháng đầu năm trên đà thoát đáy
[/h1]

Thứ 3, 30/06/2009, 09:41

Nếu tăng trưởng kinh tế quý 1 được coi là mức đáy thì quý 2 đã có dấu hiệu thoát đáy vượt dốc đi...


Các
con số thống kê chính thức từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư về tổng quan tình
hình kinh tế 6 tháng đầu năm 2009 cho thấy nhiều vấn đề đáng suy nghĩ.

Thứ nhất, tăng trưởng của một số chỉ tiêu kinh tế quan trọng có sự suy giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước
(cùng kỳ năm trước, GDP tăng 6,5%, giá trị sản xuất công nghiệp tăng
16,5%, giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp - thuỷ sản tăng 4,5%, GDI thực
hiện 4,9 tỷ USD, xuất khẩu 30,7 tỷ USD, nhập khẩu 44,5 tỷ USD...). Thứ hai, nếu tăng trưởng kinh tế quý 1 được coi là mức đáy thì quý 2 đã có dấu hiệu thoát đáy vượt dốc đi lên, khi tốc độ tăng của một số chỉ tiêu chủ yếu quý 2 nói riêng và 6 tháng nói chung cao lên.


Giá
trị sản xuất công nghiệp tháng 6 đã tăng 8,2%, 6 tháng tăng 4,8%. Giá
trị sản xuất nông, lâm nghiệp- thuỷ sản 6 tháng tăng 2,6%, đặc biệt sản
lượng lúa đông xuân tăng khá (ước đạt 18,6 triệu tấn, tăng 322 nghìn
tấn so với đông xuân trước).

Ngành
xây dựng năm trước giảm, năm nay tăng mạnh khi giá vật liệu xây dựng
năm trước tăng cao, sang năm nay giảm. Đầu tư trực tiếp nước ngoài giảm
mạnh về số đăng ký mới, nhưng đã tăng khá về số vốn bổ sung; đầu tư
trong nước tăng khá. Ngành dịch vụ tăng cao hơn tốc độ tăng chung (5,5%
so với 3,9%), trong đó nổi bật là thương mại trong nước.

Thương
mại trong nước nếu loại trừ yếu tố tăng giá đã tăng lên qua các tháng
(tháng 1 tăng 4%, 2 tháng tăng 5%, 3 tháng tăng 6%, 4 tháng tăng 7,4%,
5 tháng tăng 8,4%, 6 tháng tăng 8,8%, cao gấp hơn 2 lần tốc độ tăng
trưởng GDP) và đây là động lực của việc thoát đáy, vượt dốc đi lên.

Nhập
siêu tăng trở lại trong 3 tháng nay, nhưng tính chung 6 tháng đã giảm
mạnh so với cùng kỳ. Nhiều mặt hàng xuất khẩu tăng khá về lượng (như
dầu thô, gạo, cà phê...). Giá tiêu dùng tháng 6 tăng cao hơn mấy tháng
trước, nhưng tính chung 6 tháng đã tăng thấp hơn nhiều so với tốc độ
tăng 18,44% của cùng kỳ năm trước.

Thứ ba, quý 1 là đáy, nhưng tính chung 6 tháng đầu năm vẫn là đáy của nhiều năm qua. Mặc dù đang có dấu hiệu thoát đáy vượt dốc đi lên, nhưng vẫn còn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức.

Khó
khăn lớn nhất là tiêu thụ và nhập siêu. Tiêu thụ trong nước khá lên là
so với các tháng gần đây, còn so với cùng kỳ năm trước thì vẫn còn
thấp. Đặc biệt là xuất khẩu vẫn tiếp tục gặp khó khăn cả về thị trường,
cả về giá cả, cả về thanh toán..., nếu các nước bạn hàng chưa thoát đáy
hồi phục, thì việc đạt mục tiêu xuất khẩu tăng 3% là không dễ đạt được.

Trong
khi xuất khẩu giảm, thì nhập siêu lại gia tăng và các nguồn ngoại tệ
vào Việt Nam vẫn gặp khó khăn, nên sẽ tác động đến cán cân thanh toán,
tỷ giá...

Khó
khăn khác là nguy cơ tái lạm phát. Tái lạm phát tuy chưa đến ngay trong
vài ba tháng tới, nhưng có thể cao lên vào những tháng cuối năm nay và
đầu năm sau, khi có sự “cộng hưởng” của nhiều yếu tố. Ở trong nước là
sự điều độ về liều lượng giữa tăng trưởng kinh tế và kiềm chế lạm phát
không dễ dàng: nếu nghiêng mạnh về tăng trưởng thì dễ lơi lỏng lạm
phát, nếu nghiêng mạnh về kiềm chế lạm phát thì kinh tế khó thoát đáy
vượt dốc đi lên.

Khi
kích cầu, nới lỏng thì việc kiểm soát các điều kiện được sử dụng để
tăng hiệu quả đầu tư cũng dễ bị lơi lỏng và đây là nguyên nhân sâu xa
của lạm phát. Bên cạnh đó còn có tác động bởi yếu tố nhu cầu sản xuất
kinh doanh được đẩy mạnh để hoàn thành kế hoạch vào cuối năm cộng hưởng
với nhu cầu tiêu dùng đang tăng lên và cao hơn vào dịp cuối năm, nhất
là trong dịp Tết Nguyên đán.

Một
khó khăn nữa là công ăn việc làm - lĩnh vực thường bị tác động muộn hơn
nhưng lại chậm thoát ra hơn khi bị tác động của khủng hoảng. Khi tăng
trưởng kinh tế bị giảm xuống hai năm liền (2008, 2009), thì công ăn
việc làm cũng sẽ bị co lại gần như tương ứng.

Việc
thống kê trực tiếp con số thất nghiệp và thiếu việc làm một cách chính
xác, đầy đủ, kịp thời là rất khó khăn. Nhưng, nếu tính gián tiếp từ tốc
độ tăng trưởng kinh tế tương ứng với tốc độ tăng số lao động làm việc,
thì có thể suy ra tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm (để tăng 1%
số làm động làm việc, kinh tế phải tăng khoảng 4%, nay tốc độ tăng
trưởng kinh tế giảm đi 3,5% so với 2007 thì số lao động tăng thêm cũng
sẽ giảm đi khoảng 0,9%; 0,9% của tổng số 45 triệu lao động sẽ tương
đương với khoảng trên 400 nghìn lao động là con số có thể tham chiếu
được). Theo Dương Ngọc Vnconomy[h1]Ông Lê Đức Thúy: "Quý I đã là đáy khủng hoảng"[/h1]






Thứ ba, 07 Tháng tư 2009, 16:39 GMT+7 Trao đổi với VnExpress.net sáng nay sau sự kiện Chính phủ công bố gói kích cầu thứ hai , nguyên thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Đức Thúy tỏ ra lạc quan hơn so với gì đã phát biểu cách đây một tháng.


Trước khi Chính phủ quyết định hỗ trợ lãi suất vốn
vay trung và dài hạn cho các hoạt động đầu tư mới để phát triển sản
xuất kinh doanh, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (do ông Lê Đức Thúy
làm Chủ tịch) đã kiến nghị nên hỗ trợ tất cả các khoản vay đầu tư kinh
doanh từ nay đến hết 2010. Ông cũng dự báo kinh tế Việt Nam năm nay khó
tăng trưởng trên 5%.


- Ông nhận xét như thế nào về gói kích thích kinh tế thứ hai do Chính phủ vừa công bố?


- Nếu gói kích cầu thứ nhất mới giới hạn ở các đối
tượng vay vốn lưu động trong ngắn hạn để sản xuất kinh doanh thì gói
thứ hai tập trung nhiều hơn cho các tổ chức, cá nhân thực hiện đầu tư
mới để phát triển sản xuất kinh doanh, kết cấu hạ tầng. Thời gian hỗ
trợ cũng dài hơn hơn, trong vòng 2 năm. Đã nói tới kích thích kinh tế,
nếu không kích cầu đầu tư sẽ khó có thể đạt hiệu quả như mong muốn.


Gói kích cầu đầu tư này do các bộ ngành tham mưu
cho Chính phủ, và đã được thống nhất về chủ trương. Cách thức triển
khai cũng đã rõ ràng và có thể tiếp thu kinh nghiệm từ gói thứ nhất.
Song các giải pháp cụ thể còn phải chờ thiết kế của bộ, ngành có liên
quan, để xem những đối tượng nào được hưởng ưu đãi cũng như các quy
định có liên quan.


- Ông tiên liệu đến bao giờ các gói kích thích kinh tế bắt đầu phát huy tác dụng?


- Bắt đầu có kết quả rồi đấy chứ, nếu ta nhìn vào
tình hình kinh tế quý I. Tháng 1 tình hình rất khó khăn, xuất khẩu và
thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đều sụt giảm, sản xuất công nghiệp
tăng trưởng thấp. Nhưng tới tháng 2 và tháng 3 tình hình bắt đầu tốt
lên. Tăng trưởng công nghiệp trong tháng 2 đã có sự chuyển biến khá so
với bình quân của năm 2008, tiêu thụ trên thị trường nội địa cũng khởi
sắc, hoạt động mua bán trên thị trường bất động sản cũng không phải là
quá vắng vẻ. Số người mất việc làm không tăng lên. Kết quả có thể phản
ánh rõ nét hơn trong quý II, chúng ta sẽ chờ xem.


- Gần đây có nhiều nhận định Việt Nam sẽ thoát khủng hoảng ngay cuối năm nay. Quan điểm của ông thế nào?


- Thực tế Việt Nam không lâm vào khủng hoảng, mà
chỉ là suy giảm kinh tế. Có thể nói quý I đã là điểm đáy, sau đó sẽ
nhúc nhích đi lên. Chính phủ đã điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng cả năm
ở mức 5%, quý I là 3,1% thì các quý sau khó lòng thấp hơn thế.


- Cuối tháng 2, phát biểu trên báo chí, ông
vẫn rất thận trọng khi nhận định tình hình kinh tế đến cuối năm, nhưng
nay đã theo chiều hướng tích cực hơn. Lý do nào khiến ông có thể lạc
quan hơn trước, ngoài những số liệu thống kê trong nước?


- Thế giới đang chuyển biến tích cực. Các đánh giá
tiêu cực kiểu như khủng hoảng chưa thấy đáy, hay khủng hoảng hiện nay
tệ hại nhất trong nhiều tập kỷ qua... gần đây không còn thấy xuất hiện.
Giờ đây kể cả chính quyền tổng thống Mỹ, cùng đội ngũ cố vấn của ông
Obama đều đã lạc quan hơn trước. Thực tế các chỉ số kinh tế Mỹ bắt đầu
tích cực hơn, doanh số bán nhà mới xây tăng, chứng khoán đi lên trong
đó cổ phiếu ngân hàng đang tăng giá trở lại.


Như vậy đang có dấu hiệu tích cực cho thấy khả
năng phục hồi. Tín hiệu này mạnh nhất ở Mỹ, ở EU và các nước khác nhẹ
hơn, song cũng có thể tác động tới các khu vực còn lại trên thế giới.
Trung Quốc cũng đang chứng tỏ nỗ lực phục hồi ngay năm nay.


Đón nhận những tín hiệu tích cực đó, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đã tăng mạnh trong những phiên gần đây.


- Nhưng có ý kiến cho rằng thị trường chứng
khoán trong nước tăng mạnh do giới đầu tư đón đầu thông tin Chính phủ
công bố gói kích thích kinh tế thứ hai, chứ không phải niềm tin vào khả
năng phục hồi trong dài hạn?


- Kế hoạch hỗ trợ lãi suất thứ hai được thông qua
trong vài ngày gần đây. Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ cuối tháng 3,
Thủ tướng đã kết luận về vấn đề này, sau khi có sự tham mưu của các bộ
ngành. Có thể thông tin này đã tạo hiệu ứng tâm lý tích cực trên thị
trường chứng khoán. Song sự kỳ vọng của giới đầu tư còn bắt nguồn từ
những thông tin, nhận định, đánh giá tích cực thời gian gần đây của
Chính phủ cũng như các chuyên gia trong và ngoài nước.


- Tạp chí The Economist mới đây có bài phân
tích trong đó cho rằng Việt Nam quá lạc quan về tình hình kinh tế. Cơ
quan này thậm chí còn dự báo Việt Nam chỉ tăng trưởng 0,3% trong năm
nay. Ông nói gì về những nhận định này?


- Đúng là dự báo của mình hơi lạc quan, khi đề ra
chỉ tiêu tăng trưởng năm nay phải bằng năm ngoái. Trong báo cáo gần đây
nhất, mình còn đề xuất ở mức 6,2%. Nay Chính phủ đã nhìn nhận khả năng
đó không hiện thực và điều chỉnh lại. Thực tế không chỉ Việt Nam, mà cả
thế giới đều phải thường xuyên cập nhật tình hình và điều chỉnh các chỉ
tiêu cho phù hợp. Các tổ chức uy tín như World Bank, ADB hay IMF cũng
làm như vậy.


Tuy nhiên, dự báo tăng trưởng của The Economist
lại không hiện thực theo hướng quá bi quan về tình hình kinh tế Việt
Nam. Họ chỉ căn cứ vào các tác động bên ngoài, tức là suy giảm xuất
khẩu và đầu tư trực tiếp nước ngoài, mà không xét tới các yếu tố nội
tại của nền kinh tế. Ngoài những dấu hiệu tích cực từ lĩnh vực công
nghiệp, nông nghiệp cũng góp phần quan trọng vào GDP. Hiện nông nghiệp
chiếm 20% GDP của Việt Nam và năm nay có thể đóng góp khoảng 0,5-0,6%
vào tốc độ tăng trưởng chung.


Dự báo của ngân hàng Standard Charted hay World
Bank, IMF và ADB gần đây đều dao động trong khoảng 4,5-5,5%. Mục tiêu
tăng trưởng 5% mà Chính phủ vừa đưa ra không quá vênh so với dự báo của
các tổ chức.


Song Linh

Việt Báo
//
(Theo_VnExpress.net)