[table]

[table]


CẬP NHẬT: 24/03/2007 11:08:54
(GMT+7)
[/table]
[table]


[img]./themes/vneconomy2/imgs/line760.gif" border="0" height="5" width="330[/img]


Phát
hành cổ phiếu ưu đãi: Làm gì để bảo vệ quyền lợi của cổ
đông?
[/table]



[table]



[table]



[/table]


Làm thế nào để bảo vệ quyền lợi
cổ đông nhỏ trước làn sóng "phát hành cổ phiếu ưu đãi cho cán bộ điều hành cốt
cán"?

Tại các nước có thị trường chứng khoán phát triển, việc
phát hành cổ phiếu ưu đãi cho lãnh đạo điều hành được thực hiện ra sao? Báo giới
đã có cuộc phỏng vấn bà Đinh Thị Quỳnh Vân - Phó tổng giám đốc
PricewaterhouseCoopers Việt Nam về vấn đề này.

Thưa bà, tại các nước
khác, việc cho phép các cán bộ điều hành mua cổ phiếu với giá ưu đãi thì được
tính như thế nào?

Ở các nước phát triển, phần chênh lệch giữa giá
thị trường của cổ phiếu và giá mua thực tế sẽ được coi là thu nhập của cá nhân
và hạch toán vào chi phí lương của công ty. Đối với các công ty niêm yết, việc
này không khó vì có thể dựa vào thông tin trên thị trường chứng khoán để xác
định giá thị trường của cổ phiếu tại ngày mua.

Theo bà, việc phát
hành cổ phiếu theo giá ưu đãi cho cán bộ điều hành thường được thực hiện theo
những phương thức nào?

Thông thường thì có ba hình thức chính
thường được áp dụng ở các nước phát triển:

- Cấp quyền mua cổ phiếu:
Công ty cho các cán bộ điều hành và nhân viên chủ chốt quyền được mua một số
lượng cổ phiếu nhất định theo một giá nhất định. Thông thường đó là giá thị
trường tại ngày cấp (ví dụ ngày 1/3/2007).

Các cán bộ chỉ được thực hiện
quyền này (nghĩa là mua cổ phiếu) sau một thời gian nhất định (ví dụ sau ngày
28/2/2009) và trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ trước ngày 28/2/2010).
Họ sẽ chỉ phải trả theo giá tại ngày cấp (trong ví dụ này là giá tại ngày
1/3/2007).

Như vậy nếu giá thị trường của cổ phiếu tại ngày họ thực hiện
quyền mua cao hơn giá tại ngày cấp, họ sẽ thực hiện quyền mua cổ phiếu của mình
và được hưởng một khoản lợi nhuận từ việc mua thấp hơn giá thị trường. Nếu giá
thị trường thấp hơn giá tại ngày cấp, người ta sẽ bỏ và không thực hiện quyền
của mình.

Thông thường có khá nhiều điều kiện đi kèm quyền mua cổ phiếu,
ví dụ: chỉ được thực hiện quyền mua cổ phiếu nếu còn làm việc tại công ty tại
thời điểm thực hiện quyền của mình, không được bán quyền mua cổ phiếu, không vi
phạm kỷ luật...

- Cổ phiếu ưu đãi: Công ty cho phép cán bộ mua cổ phiếu
với giá ưu đãi - thấp hơn một tỷ lệ phần trăm nhất định so với giá thị trường.
Các nước có thị trường chứng khoán phát triển đều quy định tỷ lệ giảm giá tối đa
(ví dụ 30% so với giá thị trường). Thông thường thời gian mua được xác định
trước, số lượng cổ phiếu hoặc giá trị cổ phiếu cũng được xác định trước.


- Cấp cổ phiếu: Công ty sẽ cấp một số lượng cổ phiếu nhất định không mất
tiền cho các cán bộ chủ chốt. Thực ra đây là một hình thức thưởng hoặc trả lương
bằng cổ phiếu. Ví dụ - cấp cho mỗi trưởng phòng 1.000 cổ phiếu. Nhưng người thụ
hưởng chỉ được nhận hoặc có quyền sở hữu sau một thời gian nhất định.



[/table]
[/table]