Gửi cho các bác bài báo tôi đọc được trên mạng

VÌ SAO CỔ PHIẾU NGÂN HÀNG TĂNG GIÁ ?

(Cập nhật ngày: 17/2/2006)





Nhìn lại thời gian hơn một năm qua, cổ phiếu của các NHTMCP đã có những bước nhảy vọt về giá làm ngạc nhiên không chỉ những nhà đầu tư không chuyên mà còn cả đối với các chuyên gia tài chính Ngân hàng. Theo tôi, có bảy lý do đằng sao sự tăng giá mạnh mẽ và các yếu tố này liên hòan, tác động cộng hưởng và quan hệ hỗ tương, gồm

1. Nguyên nhân cốt lõi không thể chối cãi là hoạt động kinh doanh có hiệu qua cao và rất ổn định của các NHTMCP trong 4-5 năm gần đây. Khi nhìn vào tăng trưởng các mặt và lợi nhuận của các NH từ năm 2000 đến nay thì chúng ta sẽ rõ.

2. Nguyên nhân thứ hai này thoạt nhìn không quan trọng nhưng được xếp vào loại cơ bản – là nguồn gốc của mọi vần đề – đó là nhu cầu tăng vốn điều lệ liên tục theo tốc độ tăng trưởng hàng năm của Ngân hàng. Đây là 1 đặc thù riêng có của ngành ngân hàng so với các ngành sản xuất kinh doanh khác. Theo quy định thì các NHTM phải đảm bảo chỉ số vốn tự có/tổng tài sản có phải trên 8%. Nói một cách khác thì khi Ngân hàng phát triển và tài sản có tăng lên bao nhiêu thì đòi hỏi phải tăng vốn tự có lên tương ứng thông qua việc phát hành thêm cổ phiếu ra thị trường. Trong mỗi đợt phát hành, giá mà ngân hàng bán cho các cổ đông chiến lược đã tạo ra cho cổ đông mức chênh lệch giá rất cao. Thí dụ: trong năm 2005 khi ACB bán 10% (56.000 cp) cho Standard Chartered với mức giá 6,2 triệu đồng/cp thì đã tạo ra một khoản chênh lệch (premium) là (6,2 triệu – 1 triệu) x56.000 cp = 291 tỉ đồng, có nghĩa là một cổ đông của ACB khi đó thụ hưởng một mức lãi 44%

3. Nguyên nhân thứ 3 tạm gọi là nguyên nhân kỹ thuật mà các NH đang áp dụng, bao gồm các yếâu tố sau:
- Chia cổ tức (toàn bộ hay 1 phần) bằng cổ phiếu
- Chia phần chênh lệch giá có được sau khi phát hành cổ phiếu (premium(p)) bằng cổ phiếu.
- Bán ưu đãi cho cổ đông hiện hữu ở mức giá ưu đãi (bằng mệnh giá) trong đợt phát hành mới.

4. Nguyên nhân thứ tư như giới đầu tư thường gọi là “yếu tố nước ngoài”. Việc một NHTM Việt nam được một định chế tài chính hay quỹ đầu tư quốc tế hay 1 ngân hàng lớn hay một tập đoàn đa quốc gia như IFC, Prudential, Vinacapital, HSBC, ANZ… tham gia hùn vốn cổ phần được xem là một sự chứng thức về chất lượng hoạt động kinh doanh. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các nhà đầu tư tự do khi mà độ minh bạch của thông tin ở thị trường Việt nam được đánh giá không cao.
Ngoài ra, việc một nhà đầu tư nước ngoài cỡ lớn mua cổ phần của 1 ngân hàng thường ở mức giá cao hôn nhiều so với giá thị trường và tạo cho cổ động một mức chênh lệch (premium) hấp dẫn. Điều đó lý giải tại sao giá cổ phiếu các NHTM tăng mạnh khi có thông tin về việc một ngân hàng bán cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài.

5. Nguyên nhân thứù năm là nguyên nhân không thể thiếu của mọi loại thị trường – đó là cung cầu. Ai cũng rõ tác dụng của của luật cung cầu. Với các nguyên nhân từ một tới 4 thì cổ phiếu ngân hàng có một sức hút rất lớn, đặc biệt khi các lĩnh vực khác như địa ốc, sàn xuất kinh doanh… có độ sinh lời thấp hơn nhiều. Rất nhiều cá nhân tổ chức đang dịch chuyển dòng vốn của mình ra khỏi thị trường địa ốc để đầu tư vào cổ phiếu dẫn đến cầu tăng mạnh. Trong khi đó các nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu không bán ra bao nhiêu, còn các ngân hàng thì phát hành cổ phiếu hàng năm có giới hạn (mặc dù số lương các năm sau cao hơn năm trước) vì thế cung tăng có giới hạn.

6. Một nguyên nhân cần phải lưu ý đó là nguồn cung ứng vốn cho thị trường và độ thanh khoản của cổ phiếu Ngân hàng rất cao. Chính vì sự phát triển mạnh của thị trường chứng khóan mà các nhà đầu tư rất yên tâm khi đầu tư vào cổ phiếu ngân hàng vì rất dễõ mua và bán các cổ phiếu này trên thị trường OTC. Hơn nữa điều đặc biệt quan trọng là các nhà đầu dẽ dàng có được một nguồn vốn dồi dào đẻ đầu tư vào cổ phiếu. Các nhà đầu tư hiện nay không gặp khó khăn gì khi thế chấp cổ phiếu để vay vốn tại Ngân hàng hoặc thông qua nghiệp vụ Repo tai các công ty chứng khoán với một mức chi phí vốn (lãi vay, khỏang 1 – 1.1%/tháng) thấp hơn nhiều so với lợi nhuận thu được. Và mức cho vay tương đươcng 50 – 60% giá cổ phiếu trên thị trường thì các nhà đầu tư có một tỷ đồng có thể mua được 2 tỷ đồng cổ phiếu sau nhiều vòng quay.

7. Nguyên nhân cuối cùng thuộc về niềm tin. Các nhà đầu tư hiện nay đều tin tưởng rằng các NHTM rất khó phá sản, chính phủ và NHNN cũng không để cho điều đó xảy ra vì sự liên quan mật thiết của các NHTM trong hệ thống NH Việt nam.