Thị trường chứng khoán: Chưa thấy bình minh


Hôm nay (2/2/2009), thị trường chứng khoán (TTCK) sẽ
giao dịch trở lại sau khi nghỉ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, nhìn nhận từ
các yếu tố vĩ mô cho thấy, chưa thấy tín hiệu lạc quan nào cho thị
trường này trong những tháng đầu năm 2009.


Có lẽ, 2009 là một năm bi quan đến với các nhà đầu tư
(NĐT) chứng khoán. Đắng lòng, chán nản khi nhìn danh sách các các công
ty niêm yết lỗ trong quý 4/2008. Bất động sản còn “nhìn thấy ánh sáng
cuối đường hầm” nhưng chứng khoán thì chưa. “Bao giờ cho lại ngày xưa”,
“gắng sống đến bình minh”… là tâm trạng chung của các NĐT nhỏ, lẻ.


Chưa thấy cơ hội


Trong danh mục các khoản vay ngắn hạn ngân hàng bằng
VND được Chính phủ cấp bù 4% mức lãi suất (LS) thì đầu tư và kinh doanh
chứng khoán không được hưởng mức cấp bù này.


Đối với lĩnh vực bất động sản (BĐS) thì chỉ các khoản
vay kinh doanh dưới hình thức mua, bán quyền sử dụng đất là không thuộc
đối tượng được cấp bù lãi suất. Sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho
phép được thực hiện lãi suất thỏa thuận đối với cho vay tiêu dùng, một
số ngân hàng đã công bố các gói tín dụng hàng trăm, thậm chí hàng nghìn
tỷ đồng cho vay trả góp mua nhà ở, đất ở.


Như vậy, có thể thấy là thị trường BĐS đã bắt đầu có
vốn tín dụng sẵn sáng đổ vào. Trong khi đó, định hướng tín dụng của các
ngân hàng thương mại (NHTM) năm 2008 cho đến nay và có thể hết năm 2009
thì đầu tư chứng khoán cũng là lĩnh vực bị liệt vào danh sách hạn chế
tín dụng (gần như ngừng hẳn).


Hầu như chắc chắn trong năm 2009 này, các dòng vốn
(đầu tư nước ngoài, tín dụng) vào thị trường chứng khoán (TTCK) sẽ rất
ít ỏi. Nguồn vốn vào TTCK chủ yếu là tiền của các NĐT. Dòng tiền này
không nhiều, chỉ có một phần nhỏ trong số tiền nhàn rỗi của các NĐT
giành ra để đầu tư vào một số ít loại cổ phiếu có tiềm năng lên giá
mạnh (kiếm lời lớn) khi thị trường phục hồi.


Dòng tiền sẽ đổ về đâu?


Khi được hỏi là có nhiều khách đến rút tiền khỏi tài
khoản không, cô nhân viên kế toán của Công ty Chứng khoán N. cười buồn
“ Còn tiền đầu mà rút”.


Những NĐT còn “kẹt” lại trên TTCK chỉ còn hai lựa
chọn. Một là đành nắm giữ trong “mong đợi ngậm ngùi”, hai là hy vọng có
những phiên điều chỉnh tăng để bán ra thu tiền về. Ngay cả khả năng bán
ra trong thời gian tới cũng không dễ. Chỉ những cổ phiếu nào có kết quả
kinh doanh quý 4/2008 lãi cao thì còn khả năng thanh khoản.


Vấn đề ở đây là những dòng tiền tạm thời nhàn rỗi
trong xã hội, dòng tiền này bao giờ cũng chảy từ kênh đầu tư này sang
kênh đầu tư khác khi thấy có lợi nhuận. Đó là các kênh gửi tiết kiệm,
đầu tư vàng và USD, chứng khoán, BĐS.


Ông Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại
cho rằng trong điều kiện TTCK và thị trường BĐS đang trì trệ, chưa có
dấu hiệu phục hồi sớm thì gửi tiết kiệm, mua vàng và USD được người dân
hướng đến và luôn có sự so sánh.


Trong 3 kênh còn lại này, sau khi NHNN công bố hạ lãi
suất cơ bản về 7%/năm thì ngay trong đầu tháng 2/2009 này, lãi suất
tiết kiệm VND cũng bị các NHTM giảm mạnh, một số đã về dưới 7%/năm.


Nếu thời gian tới nền kinh tế vẫn trong tình trạng khó
khăn, hoạt động tín dụng không mở rộng được thì lãi suất tiền gửi sẽ
tiếp tục bị hạ thấp nữa (vì các ngân hàng không cần nhiều vốn). Vì vậy,
tiết kiệm sẽ không còn là kênh đầu tư hấp dẫn nữa, nhưng chứng khoán
cũng không có khả năng hút vốn của NĐT vì sự ảm đạm của thị trường.


Khi nào lại đến thời của chứng khoán?


Thời điểm tháng 11/2008, Phó Tổng giám đốc một NHTM
lớn của TP. HCM cho biết, Công ty chứng khoán của ngân hàng ông dự định
sẽ giải ngân khi VN-Index về mốc 300 điểm nhưng tình hình cho thấy phải
dưới mốc 250 thì mới có thể giải ngân được.


Đến bây giờ ngân hàng của ông này vẫn giữ quan điểm
như vậy . Anh Thủy (NĐT) nói: “ Khi nào nhiều doanh nghiệp công bố phá
sản, niềm tin thị trường gần như không còn gì thì lúc đó mới là lúc
giải ngân vào chứng khoán”.


Còn Ông Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ tịch Uỷ ban Giám sát
tài chính quốc gia thì cho rằng TTCK tiếp tục đình trệ và có thể phục
hồi chậm chạp vào nửa sau năm 2009. Người ta biết rằng TTCK là hàn thử
biểu của nền kinh tế. Vì vậy, chỉ khi nào nền kinh tế có dấu hiệu hồi
phục và tăng trưởng thì TTCK mới thật sự hồi phục (có thể ở thời điểm
trước một chút).


Vì vậy, vấn đề mà các NĐT cần nhận định ở đây là bao
giờ thì nền kinh tế hồi phục? Nửa năm sau 2009 hay muộn hơn? Nhiều
người Việt Nam khá lạc quan vào thời điểm hồi phục sớm của nền kinh tế
đất nước. Nhưng chuyên gia kinh tế của một số nước phát triển vẫn có
một phương án thứ ba là chỉ đến năm 2011 hoặc muộn hơn thì kinh tế thế
giới mới tăng trưởng trở lại.