Lãi suất cơ bản: Có thể chưa nâng trước quý III năm 2010

--------------------------------------------------------------------------------

ừ giờ đến cuối năm 2009, dù diễn biến cung-cầu vốn thế nào đi chăng nữa thì gần như chắc chắn mức LSCB sẽ được NHNN giữ ổn định ở mức 7%.


Ngày 19/10, báo Lao Động đặt vấn đề: Gần như chắc chắn mức lãi suất cơ bản (LSCB) 7% sẽ được giữ nguyên đến hết năm 2009. Câu hỏi đặt ra là LSCB sẽ ở mức nào khi sang năm 2010? Xét trên nhiều yếu tố, LSCB khó có khả năng tăng hơn mức 7% trước quý III năm sau.

Vừa qua, báo cáo của ngân hàng HSBC Holding Plc cho rằng, Việt Nam có thể tăng lãi suất cùng hầu hết các nước Châu Á khác trong năm tới do thâm hụt nhiều hơn, lạm phát tăng và đồng tiền yếu đi. HSBC dự đoán, NHNN có thể tăng LSCB lên 11% vào cuối năm 2010. Dự đoán của HSBC có thể đúng, nhưng việc tăng LSCB của VN có thể khó diễn ra trước quý III/2010.

Theo báo Lao động, từ giờ đến cuối năm 2009, dù diễn biến cung-cầu vốn thế nào đi chăng nữa thì gần như chắc chắn mức LSCB sẽ được NHNN giữ ổn định ở mức 7% để không làm giảm hiệu quả của việc cho vay hỗ trợ LS (HTLS). Câu hỏi mà các NHTM và thị trường tài chính quan tâm nhất là từ ngày 1/1/2010 trở đi, đặc biệt trong thời gian 2 quý đầu năm, NHNN sẽ đưa ra mức LSCB nào? Chưa một phát biểu hé mở nào từ NHNN về vấn đề này.

Thông thường việc điều hành lãi suất của một NHTW phải dựa trên rất nhiều yếu tố như: CSTT sẽ tiếp tục nới lỏng hay thắt chặt dần; thâm hụt thương mại; lạm phát..., nhưng trong bối cảnh Việt Nam thì chính sách LS của NHNN trong năm tới phụ thuộc khá nhiều vào việc tiếp tục chính sách kích thích kinh tế, đặc biệt là việc xử lý gói kích thích qua tín dụng như thế nào.

Dù tiếp tục hay chấm dứt cho vay HTLS 4% thì NHNN vẫn khó điều chỉnh tăng LSCB vì hai lý do:

Thứ nhất, doanh nghiệp chưa thể chịu được việc biên độ tăng quá lớn từ mức thực trả hiện nay (6,5%/năm, còn 4% đã được hỗ trợ) lên mức trên 10,5%/năm.

Thứ hai, trong quý I và II, NHNN nhiều khả năng vẫn phải giữ mức LSCB 7%/năm để tạo bước “đệm” cho các DN ổn định kế hoạch tài chính phù hợp với tiến trình hồi phục của sức mua, giảm được hàng tồn kho và chi phí dự trữ vật liệu hàng hóa.

Theo báo Lao Động, trong trường hợp Chính phủ và Quốc hội vẫn tiếp tục cho HTLS vay vốn ngắn hạn thêm 1 hoặc 2 quý đầu năm và mức LS hỗ trợ giảm dần (từ 2%-1%) thì doanh nghiệp đã phải trả LS vay cao hơn hiện nay. Thời điểm này NHNN nâng LSCB lên (đồng nghĩa nâng trần LS cho vay lên) thì tình hình cũng không khác mấy so với việc bỏ hoàn toàn HTLS.

Với những phân tích như trên có thể thấy khả năng tăng LSCB trước quý III/2009 là khó xảy ra. Giữ LS ở mức thấp sẽ có tác đụng thúc đẩy tăng trưởng, nhưng cũng sẽ đặt ngành ngân hàng trước những khó khăn về huy động vốn và sau đó là thanh khoản.

Trong gần 10 tháng đầu năm 2009, một trong những vấn đề lớn nhất mà các NHTM luôn phải đối mặt đó là vấn đề vốn huy động. Tốc độ tăng dư nợ hàng tháng luôn cao hơn tốc độ tăng vốn huy động khoảng từ 6%-8%.

Tình hình ngày càng trở nên “nóng” hơn vào quý IV này. LS huy động tại tất cả các kỳ hạn đều đã được đẩy lên gần hoặc bằng trần (10,5%/năm), nhưng vẫn không thu hút được nhiều người gửi tiền do thời gian này các kênh đầu tư khác như CK, vàng, BĐS có cơ hội kiếm tỉ suất lợi nhuận cao hơn.
Một trong những biện pháp đó có thể là tăng cường vai trò “người cho vay cuối cùng” của NHNN thông qua công cụ cho vay tái cấp vốn với mức LS hợp lý đối với các TCTD.