Kế hoạch cổ tứcCổ
tức bằng tiền là phần thu nhập rất quan trọng của cổ đông khi đầu tư
vào công ty. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, thị trường chứng khoán
suy giảm, cổ phiếu rớt giá, thu nhập cổ tức lại càng trở nên có ý nghĩa
hơn bao giờ hết.Từ
trước đến nay các công ty thường chọn các chỉ tiêu cổ tức tính trên vốn
điều lệ để làm căn cứ lập kế hoạch kinh doanh và chia thưởng. Điều này
không giống thông lệ quốc tế. Vốn điều lệ chỉ có ý nghĩa lúc đầu khi
công ty mới thành lập để làm căn cứ xác định số lượng cổ phần. Các chỉ
tiêu kế hoạch cần phải được lập trên vốn chủ sở hữu. Chính
vì vậy, nhà đầu tư nên yêu cầu ban điều hành thay thế các chỉ tiêu khó
lượng hóa và kiểm soát bằng các chỉ tiêu có tính hiện thực và dễ kiểm
soát như: thu nhập tính trên cổ phiếu, tỷ lệ % lợi nhuận trích chia cổ
tức và các quỹ, ROE tính trên vốn chủ sở hữu thay vì các chỉ tiêu này
tính trên trên vốn điều lệ.Một
số công ty trong năm 2008 làm ra lợi nhuận cao như Than Hà Tu (THT),
Than Núi Béo (NBC), nhưng dự kiến chia cổ tức lại rất thấp. THT sử dụng
tỷ lệ 16% vốn điều lệ để trả cổ tức tương đương với mỗi cổ phiếu được
nhận 1.600 VND; Than Núi Béo là 1.800 VND. Thoạt
nghe, tỷ lệ này có vẻ cao và nhà đầu tư dễ bị cảm giác đánh lừa chi
phối. Nhưng với EPS 9.000 VND thì tỷ lệ chi trả cổ tức chỉ là 17,7%
(1.600/9.000). So sánh với thị giá THT thì tỷ lệ cổ tức chỉ đạt
1.600/18.000 = 8.89%. Trong khi đó, từ hơn 82 tỷ lợi nhuận sau thuế,
công ty này đã quyết định trích tới 32 tỷ cho quỹ đầu tư phát triển
(chiếm 38,8%) và 13.6 tỷ cho quỹ khen thưởng phúc lợi (chiếm 16,6%). Ở
đây, có thể thấy ngay một sự bất cân đối trong việc phân bổ lợi nhuận
vào các quỹ, bởi thông thường tỷ lệ trích chia cổ tức từ lợi nhuận
thường ở mức 50-75%.Việc phân phối này của THT trái ngược với các công ty khác như DAC, VTS. Công
ty Cổ phần Viglacera Đông Anh (DAC) đã công bố trả cổ tức đợt 2 năm
2008 bằng tiền mặt với tỉ lệ 30% tương đương với tỉ lệ chia cổ tức từ
lợi nhuận (dividend payout) ở mức 33,5% (cổ tức đợt 1, công ty đã trả
bằng cổ phiếu với tỉ lệ 34%). Công
ty Cổ phần Viglacera Từ Sơn (VTS) cũng công bố trả cổ tức đợt 2 năm
2008 tỉ lệ 50% bằng tiền mặt sau khi đã tạm ứng cổ tức 6 tháng đầu năm
tỉ lệ 23%. Tổng cổ tức cả hai đợt của VTS tương đương với tỉ lệ chia cổ
tức từ lợi nhuận khoảng 53%. Nhiều
nhà đầu tư đặt câu hỏi Than Hà Tu đã giữ lại quá nhiều lợi nhuận? Các
cổ đông nên chất vấn và cần nhận được câu trả lời xác đáng từ phía
doanh nghiệp.Từ
những thực tế trên, các doanh nghiệp nên xây dựng cho mình kế hoạch
kinh doanh với các chỉ tiêu theo thông lệ quốc tế. Tỷ lệ lợi nhuận chi
trả cổ tức (payout ratio) nên tính trên lợi nhuận sau thuế chứ không
dựa trên vốn điều lệ như hiện nay ở Việt Nam. Điều này sẽ giúp nhà đầu
tư khỏi vô tình bị rơi vào những "cái bẫy", với những con số tưởng
chừng cao, nhưng thực ra lại quá nhỏ bé so với lợi nhuận sau thuế của
doanh nghiệp.Những vấn đề nêu trên chỉ là một trong số những quyền lợi chính đáng mà các cổ đông cần đòi hỏi cho mình.

(http://www.vneconomy.vn/200903230526...oi-co-dong.htm)