[table] Obama khuấy động lo lắng ở châu Âu
11:17' 30/03/2009 (GMT+7)

Sự
nhiệt tình chào đón Barack Obama sau bầu cử năm ngoái đã nhạt dần ở một
số thành phố lớn của châu Âu và thay vào đó là lo ngại về các chính
sách kinh tế mới cũng như lập trường mềm dẻo hơn với Nga của Tổng thống
Mỹ.



[table]



|




TT Mỹ Obama (Ảnh Reuters) |



[/table]

Trước thềm chuyến thăm châu Âu đầu
tiên của Tổng thống Obama, các quan chức ở Berlin, Paris, London và
nhiều nơi khác đã hoan nghênh quyết định đóng cửa nhà tù Guantanamo,
theo đuổi đối thoại với Iran và tái cân bằng chính sách Afghanistan.
Châu Âu cũng hy vọng phối hợp chặt chẽ với Obama hơn so với thời George
W.Bush về những vấn đề như thay đổi khí hậu. Lời kêu gọi nhóm họp tại
Washington vào tháng tới để chuẩn bị cho một hiệp ước của LHQ về tình
trạng nóng lên của toàn cầu của Obama sẽ củng cố quan điểm này.


Tuy nhiên, ngay trong những tháng đầu
Obama nắm quyền, lo lắng đã dấy lên ở một số khu vực tại châu Âu, đặc
biệt là ở Berlin và các thành phố Đông Âu. Các quan chức hàng đầu của
Đức đã công khai bày tỏ lo lắng về trận lụt nợ nần của Mỹ mà Washington
sẽ công bố nhằm cấp tiền cho gói kích thích trị giá 787 tỷ USD của
Obama. Họ cũng bất bình trước việc một số thành viên trong nhóm của
Obama kêu gọi châu Âu chi tiêu nhiều hơn để giúp đỡ cho chính nền kinh
tế Mỹ.


Dù Obama đã mềm dẻo hơn khi đề cập
tới vấn đề "mua hàng Mỹ" trong gói kích thích kinh tế nhưng lo ngại
không hoàn toàn biến mất vì Washington vẫn có thể dùng biện pháp bảo hộ
khi kinh tế Mỹ gặp nhiều khó khăn hơn. Trong một bài phát biểu trước
Nghị viện châu Âu vào tuần trước, Thủ tướng Czech Mirek Topolanek,
đương kim chủ tịch luân phiên của EU, đã mô tả việc chi tiêu của Mỹ là
đường dẫn tới địa ngục.


Các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ tìm kiếm
sự tái bảo đảm của Obama ở hội nghị thượng đỉnh G20 diễn ra vào 2/4
tới. Theo đó, người đứng đầu nước Mỹ sẽ kháng cự sức ép trong nước về
việc thành lập những rào cản thương mại mới và kiểm soát thâm hụt đang
phình to một khi cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất đã qua.


Tuy nhiên, Prague và nhiều nước láng
giềng phía đông của họ đang có mối quan tâm lớn hơn, đó là Obama cam
kết điều chỉnh lại quan hệ với Moscow và tái xem xét chính sách triển
khai các phần của lá chắn tên lửa ở trung Âu.


Một quan chức cấp cao của Prague gần
đây đã ví lập trường của Obama đối với Nga giống như những gì diễn ra
với John F.Kennedy năm 1961 khi ông gặp lãnh đạo Nga Nikita Khrushchev
tại Vienna. Khi đó, vị Tổng thống Mỹ trẻ tuổi được cho là đã bị nhà
lãnh đạo Xô Viết rao giảng và bắt nạt.


Thậm chí là ở Đức, nhiều quan chức
chính quyền cũng tỏ ra ngạc nhiên khi Obama không đáp trả mạnh mẽ hơn
khi Moscow giữ lập trường cứng rắn về vấn đề Grudia và việc nước này
tuyên bố sẽ tái vũ trang quân đội để chống NATO mở rộng dọc biên giới
nước này.


"Chính quyền Obama cần bàn bạc với
các nước thành viên trung và đông Âu của EU về chính sách của Nga",
Eckart von Klaeden, một chuyên gia về chính sách đối ngoại thuộc ****
của Thủ tướng Angela Merkel nói.


Châu Âu cũng đang lo ngại họ không
còn là mối ưu tiên hàng đầu với chính quyền Obama như những gì từng có
trong nhiệm kỳ II của Bush. Thủ tướng Anh Gordon Brown là nhà lãnh đạo
châu Âu đầu tiên tới thăm Obama tại Washington nhưng cuộc gặp giữa hai
bên diễn ra ngắn và thiếu đi bữa tiệc tối chính thức, và hành động này
được truyền thông Anh coi là sự sỉ nhục.


Trước đây, Thủ tướng Đức Merkel
thường bàn bạc công việc với ông Bush qua video nhưng hiện giờ bà phải
chờ tới 2 tháng để có được 40 phút trò chuyện với Obama. Các cố vấn của
nhà lãnh đạo Đức còn nói, họ đã cố dàn xếp với Mỹ về thời điểm Thủ
tướng Merkel tới thăm Washington nhưng không nhận được phản hồi.


Chuyến công du của người đứng đầu
chính phủ Đức không thể diễn ra và ngày thăm cũng không được ấn định
dẫn tới việc một số người ở Berlin đoán rằng Obama có thể trừng phạt bà
Merkel vì từ chối không cho ông này diễn thuyết ở cổng Brandenburg hồi
mùa hè năm ngoái khi chiến dịch tranh cử Tổng thống Mỹ diễn ra.

[*]
Hoài Linh (Theo Reuters)[/list][/table]