[table] Điều gì khiến chú Sam trở nên “nhún nhường”? |




|






[table]



[table]






|


Cái bắt tay đầy thân thiện giữa Tổng thống Mỹ và Tổng thống Venezuela - một nhân vật chống Mỹ mạnh mẽ.

[/table]
|

[/table]

(VnMedia) -
Một trong những điều ấn tượng nhất tại Hội nghị thượng đỉnh Châu Mỹ lần
thứ 5 mới kết thúc hôm qua (19/4) chính là thái độ và cử chỉ “nhún
nhường” chưa từng có của Mỹ đối với các nước trong khu vực.

Sự khiêm tốn của chú Sam lần này được thể hiện ở nhiều khía cạnh.

Đầu
tiên là việc Tổng thống Obama đã tuyên bố công khai tại Hội nghị thượng
đỉnh Châu Mỹ rằng những nước ở Tây bán cầu là “những đối tác bình đẳng”
của nhau và tương lai mối quan hệ giữa Mỹ với phần còn lại của khu vực
nên dựa vào “sự tôn trọng lẫn nhau, vì lợi ích và các giá trị chung."

Đối
với một nước từ lâu thường đối xử với khu vực Châu Mỹ Latin như là “sân
sau” của riêng mình thì sự thể hiện nói trên của ông Obama dường như là
rất hiếm, nếu không nói là chưa từng xảy ra.

Thứ hai là Tổng
thống Obama đã nhiều lần thừa nhận nước Mỹ đã mắc một số sai lầm trong
các vấn đề khu vực. Phát biểu tại lễ khai mạc Hội nghị thượng đỉnh Châu
Mỹ lần thứ 5, ông Obama thừa nhận: "Chúng tôi thỉnh thoảng đã không
tham gia vào khu vực trên tinh thần bình đẳng mà lại tìm cách ra lệnh
theo ý muốn của mình."

Tại một cuộc họp báo ngày hôm qua
(19/4), ông Obama còn nói rằng nước Mỹ có lịch sử không mấy dễ chịu với
khu vực và thường dùng chính sách “lưỡng chuẩn” (đối xử khắt khe với
một số nước trong khi dễ dãi với một số nước khác) đối với các nước
trong khu vực.

Tổng thống Obama thậm chí còn gọi chính sách cô lập mà Mỹ đã áp dụng đối với Cuba trong suốt gần nửa thế kỷ qua là “ngu ngốc."

Cuối
cùng, chính quyền Obama dường như đã không hề e ngại khi nhận trách
nhiệm vềmột sốnỗi thống khổ của khu vực. Khi đến thăm nước CH
Dominica trước thềm Hội nghị thượng đỉnh Châu Mỹ Latin, Ngoại trưởng Mỹ
Hillary Clinton đã thừa nhận rằng sở dĩ việc buôn bán ma tuý bùng nổ ở
khu vực Châu Mỹ Latin là do có sự liên quan trực tiếp đến nhu cầu khổng
lồ ở chính trong nước Mỹ.

Trước đó, trong chuyến thăm Mexico,
bà Clinton cũng thừa nhận việc gia tăng bạo lực ở đất nước này có một
phần lớn là do tình trạng buôn lậu súng từ nước Mỹ.

Với những
diễn biến trên thì rõ ràng Mỹ đang tỏ ra vô cùng “nhún nhường” với cái
“sân sau” của mình. Tuy nhiên, “sự nhún nhường” bất thường này của Mỹ
lại không phải là kết quả của một sự bốc đồng đột ngột.

Tại sao chú Sam lại “nhún nhường”?

Hiện
tượng nói trên xuất phát từ triết lý trong chính sách đối ngoại của
Tổng thống Obama và những thực tế thay đổi ở bên trong và bên ngoài
nước Mỹ.

Tổng thống Obama đã thể hiện một phương pháp tiếp cận
trong việc giải quyết các vấn đề đối ngoại hoàn toàn khác biệt với
người tiền nhiệm George W. Bush. Ông Bush thiên về chủ nghĩa đơn phương
và các cuộc tấn công phủ đầu. Nhưng tân Tổng thống Mỹ lại thiên về xu
hướng chủ nghĩa đa phương với quan niệm về “quyền lực mềm” và “quyền
lực thông thái."

Do những căng thẳng về lịch sử giữa khu vực
Châu Mỹ Latin và Mỹ, sự oán giận đối với Mỹ luôn thường trực trong đầu
nhiều người Mỹ Latin. Sự oán giận đó đã tăng lên thêm nữa trong những
năm Tổng thống Bush cầm quyền.

Chính vì lý do trên, Tổng thống
Obama và các cố vấn của ông này đã nhận thấy rằng một cử chỉ khiêm
nhường có thể là cách hiệu quả để giải toả những tình cảm tiêu cực của
người dân châu Mỹ đối với nước Mỹ.

Ngoài ra, bản thân trong
nội bộ nước Mỹ, những người gốc Châu Mỹ đang giành được ngày càng nhiều
ảnh hưởng và quyền lực chính trị, từ đó họ đòi hỏi chính quyền mới phải
đối xử với quê hương bản xứ của họ với thái độ tôn trọng hơn.

Trong
khi đó, Obama rõ ràng cũng đã nhận ra rằng ông sẽ không thể giải quyết
thành công nhiều vấn đề gai góc của đất nước như nạn nhập cư bất hợp
pháp và vấn đề ma tuý mà không có sự hợp tác từ các nước láng giềng
phía Nam.

Ở cấp độ khu vực, cán cân quyền lực đang có sự thay
đổi. Trong suốt thập kỷ qua, ảnh hưởng của Mỹ với khu vực này đã giảm
đi nhiều trong một số lĩnh vực. Một là sự nổi lên của các chính phủ
cánh tả hoặc theo đường lối ôn hoà đang ngày càng trở thành hiện tượng
ở khu vực Châu Mỹ Latin và Caribbean. Hai là, Brazil đang nổi lên là
một trụ cột có thể thay thế Mỹ ở khu vực và Rio hiện đang thực hiện tốt
vai trò của nước này. Ba là, Venezuela đã trở thành một nước cung cấp
viện trợ phát triển lớn nhất cho khu vực Trung Mỹ và Caribbean. Cuối
cùng là sự hội nhập ở khu vực Châu Mỹ đang diễn ra mà không có Mỹ. Các
hệ thống an ninh mới đang được thảo luận ở khu vực và Tổ chức các quốc
gia châu Mỹ không còn là diễn đàn do Mỹ thống trị nữa.

Trên
sân khấu chính trị toàn cầu, Mỹ đã bị suy yếu bởi cuộc chiến ở Iraq và
cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay. Chương trình "Đồng thuận
Washington," nơi Washington dùng để dạy các nước Châu Mỹ Latin cách
phát triển nền kinh tế, mới đây đã bị “tuyên bố phá sản." Rộng hơn, G7
đang có xu hướng được thay thế bởi G20, trong đó có sự bao gồm của các
nền kinh tế của các nước Châu Mỹ Latin như Brazil, Mexico và Argentina.
Như vậy, tiếng nói của các nước này cũng ngày càng trở nên có ảnh hưởng
hơn.

Sẽ thiếu sót khi không đề cập đến yếu tố nhiều cường quốc
ngoài Tây bán cầu đang tìm cách củng cố quan hệ với khu vực Châu Mỹ
Latin.

Mặc dù Châu Mỹ Latin không phải là một phần trong
chương trình nghị sự khẩn cấp của Washington những Mỹ có lợi ích lớn
trong sự ổn định của khu vực này. Như một nhà lãnh đạo Nam Mỹ từng nói:
Nếu chú Sam luôn được bao quanh bởi “những nước láng giềng nghèo đói và
lạc hậu" thì nước này cũng chẳng thể một mình mà tiếp tục lớn mạnh lên
được.

Cử chỉ "nhún nhường" của tân Tổng thống Obama đã được
nhiều nước trong khu vực đón nhận nhiệt thành, trong đó có cả những
nước luôn chỉ trích gay gắt chính sách đối ngoại của Mỹ. Tuy nhiên,
trong khi sự “nhún nhường” của Mỹ làm các nước trong khu vực cảm thấy
hài lòng thì điều họ quan tâm hơn vẫn là những bước đi cụ thể. Họ hy
vọng rằng những lời nói của Mỹ sẽ được ủng hộ và theo sau bởi những
hành động.




Kiệt Linh - (tổng hợp từ THX, AP)


[/table]